علل و علایم درد بالجینگ دیسک کمر

بالجینگ دیسک بین مهره ای زمانی رخ می­دهد که این دیسک اسفنجی تحت فشار قرار گیرد. این عارضه می­تواند منجر به درد و مشکلات حرکتی شود. بالجینگ دیسک کمر غالبا به خاطر افزایش سن و دژنره شدن دیسک روی می­دهد. حال آنکه علائم این عارضه به صورت تدریجی پیشرفت می­کند.

درمان این عارضه می­تواند کوتاه­ مدت یا بلندمدت باشد که در هر دو حالت هدف درمان بر کاهش فشار وارده بر کانال نخاعی و تسکین درد متمرکز است. در این مقاله علل و علائم بالجینگ دیسک کمر را بررسی خواهیم کرد. همچنین به درمان­های بالقوه و تمریناتی که می­توانند درد را تسکین دهند، نگاهی خواهیم داشت.

بالجینگ دیسک چیست؟

این عارضه زمانی رخ می­دهد که دیسک اسفنجی بین مهره ­ها تحت فشار قرار گرفته و به بیرون انحراف پیدا کند. همانطور که می­دانیم ستون مهره متشکل از مجموعه ای از استخوان­هاست که به صورت سری با هم مفصل می­شوند (همان مهره­ ها). این مهره­ ها علاوه بر حفاظت از نخاع، قابلیت خم کردن و حرکت دادن منطقه پشت بدن را  نیز فراهم می­کنند.

بین هر دو مهره بافتی نرم واقع است که به آن دیسک بین مهره ای می­گویند. این دیسک از به هم ساییده شدن دو مهره جلوگیری می­کند. همچنین این دیسک مانند یک کمک­ فنر عمل کرده و از وارد شدن آسیب (به نخاع) حین حرکت جلوگیری می­کند. هر دیسک متشکل از یک لایه سفت بیرونی و یک لایه ژل مانند در مرکز است. با افزایش سن این لایه ژل­ مانند ممکن است فرسوده شده، تحت فشار قرار گیرد و بیرون­ زدگی پیدا کند. زمانی که دیسک بین مهره ای بیرون­زدگی پیدا می­کند، ممکن است در تماس با یک عصب قرار گرفته و منجر به درد شود.

اکثر این بیرون ­زدگی­ ها در قسمت تحتانی ناحیه کمری رخ می­دهند. گاهی اوقات، لایه بیرونی دیسک می­شکند و حالتی به نام «فتق دیسک بین مهره ای» پدید می­ آید. در این حالت، که به آن دیسک پاره شده یا دیسک لغزیده  نیز می­گویند. لایه ژل­ مانند مرکزی از لا به لای منافذ لایه بیرونی که در اثر شکستگی ایجاد شده اند، به خارج نشت می­کند و فتق اتفاق می­افتد.

آیا بالجینگ دیسک کمر عارضه ای جدی است؟

هر چه دیسک بیشتر بیرون ­زدگی پیدا کند، احتمال اینکه به فتق تبدیل شود بیشتر است. فتق دیسک بین مهره ای دردناک بوده و می­تواند با ایجاد مشکلات حرکتی، در زندگی روزمره فرد اختلال ایجاد کرده و کیفیت زندگی او را تحت تاثیر قرار دهد. بالجینگ دیسک کمر همچنین می­تواند منجر به ضعف یا بی­حسی در پاها و یا کم­توانی در کنترل ادرار شود.

علایم بالجینگ دیسک کمر

علایم بالجینگ دیسک کمر بسته به شدت بیرون زدگی و منطقه درگیر، متغیر است. برخی افراد ممکن است در ابتدا هیچ علائمی نداشته باشند. منتهی هر چه بیشتر دیسک دژنره شود و فتق پیدا کند، بیمار ممکن است علائم زیر را تجربه کند:

  • کمردردی که با هر گونه حرکت (حتی عطسه کردن) بدتر می­شود.
  • اسپاسم عضلات کمر
  • ضعف و بی­حسی در پا
  • کاهش قابلیت حرکت در پاها، زانو و مچ پا
  • کم ­توانی در کنترل ادرار و مدفوع
  • مشکلِ راه رفتن
  • درد سیاتیک
  • کاهش هماهنگی در حرکات

فتق دیسک در قسمت­های فوقانی ستون مهره نیز می­تواند علائم مشابهی ایجاد کند. در این صورت به جای اینکه پاها درگیر شوند، علائمی مانند ضعف و بی­حسی در قسمت­های فوقانی بدن ظاهر می­شوند. درد ایجاد شده همچنین ممکن است به مناطق مختلف بدن مانند بازوها یا دنده ­ها و قفسه سینه منتشر شود.

علل و عوامل خطر بالجینگ دیسک

بالجینگ دیسک کمر در اثر کاهش ژل در قسمت مرکزی آن رخ می­دهد. هر چه مقدار این ژل کمتر شود، دیسک بیشتر تحت فشار قرار گرفته و شروع به بیرون­ زدگی می­کند. با افزایش سن این ژل به صورت طبیعی تحلیل می­رود. لذا بالجینگ دیسک کمر معمولا در اثر افزایش سن و پیری است.

اگرچه ممکن است علل دیگری اعم از آسیب نخاعی، مثلا در اثر تصادف با اتومبیل، نیز منجر به این عارضه شوند. لذا ضربه و آسیب نیز می­تواند منجر به فتق دیسک گردد. ریسک فاکتورِ دیگر، (کاهش) فعالیت بدنی است که با ایجاد ضعف در پشت و عضلات شکم، فشار بیشتری را بر ستون مهره وارد می­کند. برخی از مشاغلی که نیاز به فعالیت فیزیکی دارند نیز می­توانند ریسک بالجینگ دیسک کمر را افزایش دهند؛ مانند آن مشاغلی که مکررا نیاز به بلند کردن اشیای سنگین دارند.

درمان بالجینگ دیسک کمر

درمان بالجینگ دیسک کمر به شدت آن و محل درگیری متغیر است. پزشکان ممکن است از درمان­های ضدالتهابی برای تسکین درد و کاهش التهاب استفاده کنند. در بیمارانی که درد شدیدی دارند، تزریق استروئیدها می­تواند برای کوتاه­ مدت مفید باشد.

در صورت پارگی دیسک کمر، ممکن است استراحت مطلق توصیه شود. گاهی اوقات، در صورت شدید بودن وضعیت بیمار، ممکن است جهت کاهش درد و بهبود وضعیت حرکتی جراحی لازم باشد.

پیشگیری از بالجینگ دیسک کمر

پیشگیری از بالجینگ دیسک کمر همیشه ممکن نیست، زیرا لایه ژل­ مانند دیسک به طور طبیعی با گذشت زمان تخریب می شود. با این حال، افراد می توانند اقدامات زیر را برای جلوگیری از تشدید این عارضه انجام دهند:

  • داشتن وزن متعادل جهت جلوگیری از افزایش فشار بر ستون مهره
  • داشتن فعالیت منظم بدنی جهت تقویت عضلات اطراف نخاع
  • حفظ انعطاف­ پذیری بدن و انجام حرکات کششی پس از نشستن­های طولانی
  • تمرین جهت تصحیح وضعیت بدن برای کاهش فشار وارده بر نخاع

چه موقعی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

تمرین­ جهت حفظ حالت بدنی صحیح، ورزش منظم و غذای سالم می تواند درد کمر را بدون نیاز به مراجعه به پزشک بهبود بخشد. اما در صورت داشتن کمردردی که با گذشت زمان بدتر شده یا با علائم دیگری مانند مشکلات کنترل مدفوع یا ادرار همراه است، فرد باید به پزشک مراجعه کند. افرادی که به دنبال ضربه یا فعالیت بدنی دچار کمردرد شدید می شوند نیز ممکن است لازم باشد به پزشک مراجعه کنند.

تفاوت بین بالجینگ دیسک و فتق دیسک

دیسک­ها همچون بالشتک­هایی اند که بین مهره­ ها وجود دارند. دیسک بین مهره ای متشکل است از یک لایه خارجی از جنس غضروفی با قوام سفت و یک غضروف نرم­تر در مرکز. برای درک بهتر می­توان دیسک را مانند یک دونات ژله­ایی تصور کرد که بین دو مهره با دقت فراوان جای­گذاری شده است.

دیسک ها با افزایش سن ساییده می­شوند. با گذشت زمان، دیسک­ها کم آب و غضروف آن­ها نیز سفت می­شود. در پی این تغییرات لایه بیرونی دیسک تقریبا به طور مساوی از محیط مهره بیرون می­زند. برای درک بهتر همبرگر بزرگی را تصویر کنید که در بین دو نان گرد کوچکتر قرار گرفته باشد.

بالجینگ دیسک همواره کل محیط آن را درگیر نمی­کند. می­توان گفت معمولا حدود یک چهارم تا کمتر از نصف محیط آن درگیر می­شود. در بالجینگ دیسک فقط لایه بیرونی آن درگیر است.

از طرف دیگر، فتق دیسک زمانی رخ می­دهد که لایه نرم مرکزی آن از طریق یک شکستگی که در لایه خارجی دیسک ایجاد شده، به بیرون آن منحرف گردد. اگرچه به فتق دیسک بین­ مهره ای دیسک پاره شده یا لغزنده نیز اطلاق می­شود، ولی در این عارضه کل دیسک دچار پارگی یا شکستگی نمی­شود. بلکه فقط قسمت کوچکی از آن درگیر است.

در قیاس با بالجینگ دیسک، فتق دیسک بیشتر موجب درد می­شود چرا که مقدار بیرون­ زدگی بیشتر است و لذا بیشتر احتمال تحریک اعصاب مجاور وجود دارد. این تحریک ممکن است بخاطر تحت فشار قرار گرفتن عصب باشد. البته در بیشتر موارد التهاب ناشی از فتق است که منجر به تحریک عصب و ایجاد درد می­گردد.

نکته مهم این است که در صورت دیدن فتق دیسک در تصویربرداری لزوما نمی­توان درد کمر را به آن نسبت داد. در ام آر آی بسیاری از افراد می­توان فتق دیسک را مشاهده کرد در حالیکه هیچ دردی در کمر خود احساس نمی­کنند.

******************************************************************************************

روش های درمانی بدون جراحی در کلینیک فوق تخصصی دردشناسی پروفسور سیروس مؤمن زاده:

  • درمان های نوین و تحصصی اوزون درمانی یا ازن تراپی
  •  
  • آخرین لیزرهای پرتوان نسل جدید
  •  
  • اوزون تراپی
  •  
  • فیزیوتراپی
  •  
  • تزریق اپیدورال
  •  
  •  تریگرپوینت تراپی
  •  
  • کمربندهای طبی
  •  
  • رفلکسولوژی
  •  
  • RF یا رادیوفرکوانسی
  •  
  • در موارد نادر جراحی بسته ستون فقرات

 هستند.

برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه درمان‌های غیر جراحی ارائه شده در کلینیک دردشناسی پروفسور سیروس مؤمن زاده و توضیحات مربوط به آنها به مقالات درمان‌های بدون جراحی مراجعه کنید و در صورت تمایل به استفاده از این درمان های ترکیبی جامع و مدرن با تلفن 88460605-021، 02188449335 ، 09198172104 و 09338866615تماس بگیرید.

همین الان این لینک را جهت تله ویزیت (ویزیت آنلاین) پروفسور سیروس مومن زاده کلیک کنید.

تنها با وارد کردن نام و نام خانوادگى و شماره موبایل و ثبت نام در سامانه تله ویزیت، بلافاصله و حداکثر طى مدت ٢٤ ساعت پاسخ خود را از بهترین پزشکان متخصص دریافت کنید و دیگر نگران سلامت خود نباشید.

مقالات مرتبط
جدیدترین مـقالات آموزشی
ساعات پذیرش بیمار
شنبه تا چهار شنبه: 3 تا 6 عصر
سه شنبه : 9 تا 12 صبح , 3 تا 6 عصر
تلفن: 88460605-021  ,  88449335-021
تلفن همراه: 09198172104 - 09338866615
بالا