دکتر سیروس مومن زاده تله ویزیت

انواع درد پا

درد در هر قسمت پاها یکی از علایم شایع آسیب‌دیدگی یا بیماری است. دلایل متعددی برای بروز این درد وجود دارد.

علتهای تروماتیک شامل آسیب‌دیدگیهای ورزشی است. دیگر علل می‏‌تواند مرتبط به رگ‌های خونی، عصب‌ها، عضلات، مفاصل، بافت‌های نرم یا استخوان‌ها باشد.

دورۀ درمان به علت بروز درد پا بستگی دارد.

درد پا اغلب اوقات در خانه قابل مداوا است اما اگر درد ناگهانی، شدید، یا مداوم بوده، یا اگر علایم دیگری همراه درد وجود داشته باشد، ممکن است مراقبتهای پزشکی ضروری باشند.

درد پا چیست؟

درد هنگامی بروز میکند که عصب‌ها به محرکهای درد مثل فشار زیاد، دمای پایین یا بالا، و مواد شیمیایی واکنش نشان میدهند.

درد پا میتواند درد تند و تیز، کسل کننده، به حالت مورمور، درد سوزان، درد منتشر یا درد مبهم باشد.

این درد ممکن است از نوع حاد، یعنی ناگهانی و کوتاه مدت باشد، یا ممکن است درد مزمن و پایدار باشد. شدت درد را می‏توان بر مبنای میزان خفیف تا شدید بودن آن با نمرهدهی از 1 تا 10 مشخص کرد.

درد پدید آمده در طول یک مسابقۀ ورزشی یا تصادف به طور معمول از نوع درد حاد و تروماتیک است. فرد دچار درد اغلب اوقات قادر است تا علت ایجاد آن را شناسایی و تعیین کند.

دیگر علل موجب درد مثل بیماری شریان محیطی (PAD) گرایشی به شکلگیری به مرور زمان نشان میدهند، اگرچه امکان دارد که فرد بتواند زمان آغاز شکلگیری درد را مشخص کند.

برخی صدمات ورزشی به مرور زمان شکل میگیرنـد، مـثل آسیب‌دیدگیهای مکرر و شکستگی‌های ناشی از فشار. صدمات تروماتیک نیز میتوانند درازمدت یا مزمن شوند، مشکلاتی که در صورت عدم درمان یا استراحت گریبانگیر فرد میشوند.

این موضوع اهمیت دارد که بدانیم پیش از زمان بروز درد پا و در پیرامون بروز این درد چه اتفاقی افتاده است، زیرا این آگاهی میتواند در جستجو برای برخورداری از کمک‌های پزشکی راهگشا باشد.

علل

درد پا را اغلب اوقات میتوان به عنوان درد نورولوژیک، اسکلتی عضلانی، یا عروقی دسته‌بندی کرد و نیز امکان همپوشانی این انواع درد وجود دارد.

درد اسکلتی عضلانی:

مثالهایی در این مورد کریپیتوس یا صدای پریدن یا تق تق زانو است، یا ارتریت، نوعی بیماری خودایمنی که به مفاصل کشالۀ ران، زانو، یا قوزک پا آسیب میزند. برای مثال اگر بر اثر سقوط یا افتادن، یک عضله، تاندون یا رباط دچار کشیدگی شود، درد ایجاد شده اسکلتی عضلانی خواهد بود.

گرفتگیهای عضلانی شبانه، سندرم کمپارتمان و شکستگی‌های فشاری نیز مشکلات اسکلتی عضلانی محسوب میشوند.

درد عروقی:

علل بروز درد عروقی شامل بیماری شریان محیطی(PAD)، ترومبوز ورید عمقی (DVT)، سلولیت، عفونتها، واریس وریدها، و واریس اگزما است، که در آنها درد با تغییر رنگ پوست همراه میشود.

درد نورولوژیک:

اختلالات مربوط به این مورد شامل سندرم پای بیقرار (RLS) است که در آن پاها در حالت غیر ارادی دچار به هم پیچیدگی، نوروپاتی یا آسیب عصب، و درد عصب سیاتیک می‌شوند. درد نورولوژیک حتی در هنگام استراحت نیز امکان بروز یافتن دارد.

در اینجا به برخی از این دردها به صورت مشروح پرداخته خواهد شد.

انواع مختلف درد پا دارای علایم مشابهی هستند. برخوردار شدن از تشخیص درست شانس استفاده از درمان مناسب در صورت نیاز را افزایش میدهد. شناسایی علایم و آغاز آنها میتواند در رسیدن به تشخیص مناسب کمک کننده باشد.

گرفتگی‌های پا یا اسب‌های چارلی

اسبهای چارلی دورههای گذرای درد هستند که ممکن است چندین دقیقه ادامه داشته باشند. عضله، معمولاً عضلۀ ساق پا در بخش عقبی بخش پایین پا سفت شده و دچار اسپاسم میشود.

کرامپ‌ها در طول شب و در افراد مسن عمومیت دارند. بر مبنای یک تخمین از هر سه فرد در سنین بالای شصت سال یک نفر دچار کرامپ‌های شبانه میشود، و 40 درصد آنان در طول هر هفته سه بار به این اختلال دچار میگردند.

بیماری شریان محیطی

بیماری شریان محیطی (PAD) میتواند بر اثر وجود ضعف در سیستم گردش خون سبب بروز درد در ناحیۀ ساق پا شود. در صورت عدم درمان این اختلال میتواند کشنده باشد. علامت کلیدی در این مورد شامل لنگیدن متناوب است.

لنگ زدن متناوب باعث می‌شود تا جریان خون به عضلات ساق پا دچار محدودیت شود. نتیجۀ این روند فقدان اکسیژن و مواد غذایی است که باعث ایجاد درد میشود.

لنگ زدن شامل موارد زیر است:

درد عضلۀ شبه کرامپ در طول ورزش یا حرکات کششی

درد در ناحیۀ باسن، کشالۀ ران، ماهیچهها یا پاها

درد در هنگام راه رفتن یا بالا رفتن از پلهها

کرامپ‌ها به صورت مداوم پس از طی مسافتهای مشابه ایجاد میشوند و اغلب با استراحت تسکین پیدا میکنند.

ترومبوز ورید عمقی  (DVT)

 DVTبه بروز لختۀ خون در ورید عمقی پا اشاره دارد. این اختلال ممکن است بر اثر نشستن در زمانهای طولانی و برای مثال در طول سفر طولانی با هواپیما بروز کند.

علایم شامل ورم و بروز حس درد و گرما در یک طرف ساق پا است. این درد ممکن است فقط در هنگام راه رفتن یا سر پا ایستادن بروز کند.

لخته خون ممکن است به خودی خود از بین برود اما اگر فرد دچار سرگیجه و تنگی نفس ناگهانی شود یا اگر همراه سرفه خون بالا بیاورد، مراجعه به اورژانس پزشکی ضروری است.

اینها میتوانند نشانههایی از گسترش DVT به آمبولی ریوی یا ایجاد لختۀ خون در ریه باشند.

مشکلات عروقی ممکن است جدی باشند. هم PAD و هم DVT ممکن است بدون علامت بروز کنند. مردمی که سبک زندگی یا سابقۀ پزشکی آنان را مستعد ابتلا به مشکلات عروقی در ناحیۀ پا میسازد، باید از علایم محتمل در این مورد آگاهی داشته باشند.

ورم دردناک زیر زانو

اقدام به انجام تقلای شدید در طول فعالیت ورزشی میتواند به بروز انواع مختلفی از صدمات منجر شود.

پیادهروی سریع و دویدن می‌تواند نیروی ضربه‌ای مکرری ایجاد کند که باعث ایجاد حالت بیش‌بار یا فشار زیاد در تاندون‌ها و عضلات میشود. دردهای شدید ناحیۀ قلم پا دردهای شدید، افتادگی موضعی در عضلات، و گاهی از اوقات درد استخوانی که در اطراف استخوان ساق پا احساس می‌شود، به وجود میآورند.

درد قلم پا را نمی‏تواند با یک علت آشکار مثل شکستگی توجیه کرد.

شکستگی‌ها و شکستگی‌های فشاری

فشار سنگین، برای مثال، بر اثر سقوط یا افتادن، میتواند به شکستگی منجر شود. برخی شکستگی‌ها به آسانی و بلافاصله قابل رویت هستند، و با درد، کبودی، ورم و التهاب شدید همراهند.

شکستگیهای فشاری شکستگی‌های کوچکی هستند که ممکن است بر اثر تحمل فشار مداوم در طول ورزش ایجاد شوند، و اغلب هنگامی بروز میکنند که فشار فعالیت ورزشی به سرعت زیاد افزایش پیدا میکند.

هیچ صدمۀ منفردی در کار نیست، و شکستگی‌ها کوچک هستند. درد ممکن است در مراحل اولیۀ هر جلسه ورزش بروز یابد، و در نهایت به جایی برسد که حالت دایمی پیدا کند.

تاندونیت پاپلیتوس

این اختلال در هنگام دویدن در سرازیری برای فرد درد ایجاد میکند. علت آن بروز التهاب در تاندون پابلیتوس است، که برای پایداری زانو اهمیت دارد.

تنش همسترینگ

ترومای حاد میتواند به پیچخوردگی و تنش منجر شود. پیچ‌خوردگی در اینجا به کشیدگی یا پارگی اشاره دارد. کشیدگی صدمهای است که به عضلات یا تاندون‌ها وارد میشود.

تنش یا پارگی همسترینگ که اغلب به دویدن مرتبط میشود، میتواند به درد شدید در قسمت پشت عضلۀ ران، و معمولاً به علت پارگی موضعی، منجر گردد.

کشیدگی و پارگی معمولاً بر اثر نامناسب بودن تمرین و تربیت انعطاف‌پذیری، کشیدگی بیش از حد، یا گرم نکردن بدن پیش از انجام فعالیت ورزشی رخ میدهد. ادامه دادن به ورزش در شرایط آسیب دیدگی ریسک را در این مورد افزایش میدهد.

سندرم کمپارتمان

وقتی آسیب دیدگی در پا به بروز ورم منجر شود، سطوح خطرناک فشار در عضلات میتواند به سندرم حاد یا مزمن کمپارتمان منجر گردد. این ممکن است به علت شکستگی شدید یا کبودی رخ دهد.

ورم میتواند سبب بروز فشار شده و تا هنگام توقف جریان خون به بافت عضله ادامه یابد، که این باعث محرومیت عضله از اکسیژن و مواد مغذی میشود. درد ممکن است با توجه به آسیب دیدگی به شکل غیر منتظرهای شدید باشد.

در موارد شدید، درد اولیه ممکن است با بیحسی و حالت فلج دنبال شود. نتیجه میتواند صدمه دیدن دایمی عضله باشد.

درد عصب سیاتیک

سیاتیک هنگامی بروز می‌کند که فشار بر عصب و اغلب در ستون فقرات وارد میشود، که به دردی منجر می‌شود که از باسن پایین رفته از ساق پا می‌گذرد و به نواحی پایین پا میرسد.

این درد میتواند وقتی بروز کند که یک عصب بر اثر اسپاسم عضله یا فتق دیسک "در تنگنا" قرار میگیرد.

اثرات درازمدت شامل فشار بر دیگر نقاط بدن برای ایجاد تغییراتی در راه رفتن برای جبران درد ایجاد شده است.

سرطان تخمدان

سرطان تخمدان میتواند به ایجاد درد و ورم در پا منجر شود.

خودکمک‌دهی برای کرامپ‌های عضله

اگر علل کرامپ‌ها از تشخیص خارج گردد، موازین خودکمکدهی میتواند مناسب باشد.

داروهای ضد درد باعث بهبود کرامپ‌های پا نمیشوند، زیرا این کرامپ‌ها به صورت ناگهانی بروز میکنند، اما حرکات کششی و ورزش میتواند در این مورد مفید باشد.

برای تسکین درد در هنگام بروز کرامپ:

پنجۀ پا را بگیرید و به سمت بدن بکشید، و در این وضعیت ساق پا باید در حالت صاف قرار گرفته باشد.

تا هنگام تخفیف درد روی پاشنۀ پا حرکت کنید.

برای پیشگیری از کرامپ:

پیش از انجام ورزش حتماً بدن را گرم کنید و حرکات کششی انجام دهید.

با نوشیدن آب به مقدار کافی از کمآب شدن بدن پیشگیری کنید.

به طور منظم بر روی پا حرکات کششی انجام و آن را ماساژ دهید.

درمان صدمات ورزشی

صدمات ورزشی خفیف مثل پیچ‌خوردگی و کشیدگیهای جزئی را میتوان با انجام زیر معالجه کرد:

استراحت: برای پیشگیری از آسیب دیدگی بیشتر و فراهم کردن امکان التیام و کاهش ورم به بدن خود استراحت بدهید.

یخ: برای کاهش ورم، التهاب، و درد استفاده می‌شود. یخ را در حالت پیچیده در لفاف به روی ناحیۀ آسیب دیده قرار دهید، و از تماس مستقیم یخ با پوست پیشگیری کنید.

کمپرس: از یک بانداژ منعطف، که محکم و نه سفت به دور ناحیۀ آسیب دیده پیچیده می‌شود برای کاهش ورم و درد استفاده کنید.

بالا گرفتن پا: پا را در حالتی قرار دهید که بالاتر از سطح قلب باشد به شکلی که گرانش (جاذبه) به تخلیه با هدف کاهش ورم و درد کمک کند.

داروهایی مثل استامینوفن یا داروهای غیر استروئیدی ضد التهابی (NSAIDs) میتوانند در مورد برخی دردها مفید باشند، اما اگر درد بیش از 72 ساعت ادامه داشته باشد باید به متخصص درد شناس مراجعه کرد.

بازگشت به فعالیت باید از نظر میزان شدت به صورت تدریجی انجام شود تا میزان انعطاف‌پذیری، قدرت و تحمل به صورت ایمن افزایش یابد.

مشکلات گردش خون

مراقبت پزشکی برای درد پاشنه پا و دیگر علایم بیماری قلبی عروقی مورد نیاز است زیرا در این مورد ریسک حمله قلبی یا سکته مغزی وجود دارد.

برای کاهش ریسک فاکتورهای قلبی عروقی به مردم توصیه می‌شود:

از سیگار کشیدن اجتناب یا آن را ترک کنند

بر مبنای توصیۀ پزشک به ورزشهای با شدت متوسط اقدام کنند

سطح قند خون، کلسترول و چربیها را کنترل کنند

فشار خون را کنترل کنند

ورزش و تغذیۀ سالم مفیدند. افرادی که برای موارد قلبی عروقی یا دیگر وضعیتها تحت درمان قرار دارند باید برنامۀ درمانی خود را به دقت پیگیری کنند.

درد پا علل مختلفی دارد و علایم در این مورد اغلب همپوشانی دارند. اگر علایم درد پا ادامهدار باشند، تشدید پیدا کنند یا باعث دشوار شدن زندگی گردند، فرد باید به متخصص درد شناس مراجعه کند.

مهمترین درمان های غیر جراحی عبارتند از :

* کم کردن فعالیت هایی که در آن دست به بالای سر میرود

*استراحت دادن به شانه با مدتی آویزان کردن دست به گردن

*استفاده از داروهای ضد التهابی

*بندرت تزریق کورتیکواستروئید در شانه به توسط متخصص ارتوپدی

*درمان پارگی روتاتور کاف با فیزیوتراپی و انجام تمرینات نرمش هایی جهت تقویت عضلات شانه.

*فیزیوتراپی.

*تزریق اوزون.

*بلاک عصب با لیزر.

* رادیو فرکوئنسی  (RF)

در مطب دکتر مؤمن‌زاده تمامی این خدمات با راهنمایی اولتراسوند انجام می‌گیرد.

برچسب ها سیاتیک درد پا
مقالات مرتبط
جدیدترین مـقالات آموزشی
ساعات پذیرش بیمار
شنبه تا چهار شنبه: 3 تا 6 عصر
سه شنبه : 9 تا 12 صبح , 3 تا 6 عصر
تلفن: 88460605-021  ,  88449335-021
تلفن همراه: 09198172104
بالا